Opname op Neonatale Intensive Care Unit (NICU)

Opnamegesprek
Op de afdeling plannen we snel een opnamegesprek met u in. In dit gesprek leggen we uit hoe het met uw baby gaat, wat de behandeling precies inhoudt, hoe het op de afdeling gaat en wat u als ouder kunt doen in de zorg voor uw baby. Het kan best zijn dat dit veel informatie in één keer is. Hebt u vragen? Aarzel niet om ons op een later moment vragen te stellen of nog een gesprek in te plannen. 

Administratie
Bij de opname van uw baby hebben we een aantal administratieve gegevens nodig. Dit kunt u doorgeven bij de balie/secretariaat bij de ingang van de afdeling. 

Naambandje en naamslinger
De naam, voornaam en geboortedatum van uw baby staan vermeld op een naambandje dat om de pols of enkel van uw baby wordt gedaan. Aan de couveuse of het bedje wordt een naamslinger gehangen. 

U kunt zien wie er voor uw baby zorgt op het planbord op de afdeling. We proberen uw baby zoveel mogelijk door hetzelfde team van zorgverleners te laten verzorgen. 

Artsen
De artsen op de NICU werken samen in een team dat bestaat uit: neonatologen, kinderartsen in opleiding tot neonatoloog (fellows), artsen in opleiding tot kinderarts (arts-assistenten) en Phycisian Assistants (PA’s) en coassistenten die stage lopen voor de studie tot basisarts. 

De arts geeft u medische informatie over de gezondheid van uw kind. U zal een 'eerst verantwoordelijke arts' (EVA) krijgen, waarmee u gedurende de opname van uw kind gemiddeld één keer per week een afspraak heeft voor een gesprek. Mocht er een acute verandering optreden in de situatie van uw kind, dan informeert de dienstdoende arts u natuurlijk zo spoedig mogelijk. Als uw kind langer dan een week bij ons ligt, heeft u de mogelijkheid om één keer per week aan te sluiten bij de visite. De arts of verpleegkundige kan u hier verder over informeren. 

Als u een arts wilt spreken, kunt u een afspraak maken met de verpleegkundige die voor uw kind zorgt. De geplande gesprekken vinden veelal plaats op werkdagen dagen tussen 15.00 en 16.00 uur. Indien nodig vraagt het team van artsen regelmatig aan andere kinderartsen om mee te denken over de behandeling van uw kind. Bijvoorbeeld aan een kinderchirurg of kindercardioloog. 

Verpleegkundigen
De verpleegkundigen op de NICU zijn gespecialiseerd in de verzorging en behandeling van zieke pasgeborenen. Uw kind krijgt een ‘eerst verantwoordelijke verpleegkundige’ (EVV). De EVV’er coördineert de zorg rondom uw kind van opname tot ontslag en is uw vaste aanspreekpersoon voor vragen die betrekking hebben op de zorg van uw kind. Op het planbord achter de balie op de units staat vermeld wie de EVV’er van uw kind is. 

Op het planbord staat bovendien welke verpleegkundige die dag voor uw kind zorgt. Bij deze verpleegkundige kunt u terecht voor de dagelijkse informatie over uw kind. Tijdens uw bezoeken aan uw kind op de afdeling hoort u hoe het met uw kind gaat. Daarnaast mag u altijd telefonisch contact met ons opnemen als u vragen hebt of om te horen hoe het met uw kind gaat. U krijgt dan de verpleegkundige te spreken die op dat moment voor uw kind zorgt. 

Op de afdeling zijn er ook verpleegkundigen die in opleiding zijn tot gespecialiseerd IC Neonatologie verpleegkundige en verpleegkundigen van verschillende opleidingen die stage lopen onder verantwoordelijkheid van de gespecialiseerde verpleegkundigen.

Zorg assistent
De zorg assistent is een (kraam)verzorgende die de verpleegkundige ondersteunt bij de zorg voor uw kind. De zorg assistent kan u ook begeleiden en advies geven bij kolven en het geven van borstvoeding.

Maatschappelijk werkers
Een opname of behandeling in een ziekenhuis kan ingrijpend zijn voor u als ouders of verzorgers. Er kunnen vragen bij u opkomen die te maken hebben met het ziek zijn van uw kind of over praktische zaken rond huisvesting, reiskosten of ontslag. Een maatschappelijk werker kan u hierbij helpen. De verpleegkundige kan een gesprek voor u aanvragen met een maatschappelijk werker. 

Het kan ook zijn dat, in overleg met u, de behandelaar u naar een maatschappelijk werker verwijst. Als één van deze personen een aanvraag voor maatschappelijk werk doet, dan neemt de maatschappelijk werker contact op met u om een afspraak te maken. Vaak gebeurt dat telefonisch. Bent u in het ziekenhuis opgenomen, dan komt de maatschappelijk werker bij u langs om een afspraak te maken. Uw gegevens worden vertrouwelijk behandeld; de maatschappelijk werker is gehouden aan het beroepsgeheim. Als contact over u met andere disciplines of externe hulpverleners gewenst is, bespreekt de maatschappelijk werker dit vooraf met u. Aan de begeleiding zijn voor u geen kosten verbonden.

Welke zorgverleners kunt u op de afdeling Neonatologie tegenkomen >

Wij nodigen u uit om aan de verzorging van uw kind deel te nemen. Denk bijvoorbeeld aan temperaturen, verschonen van de luier, mondverzorging en baden. Ook bij het geven van voeding (borstvoeding, flesvoeding of sondevoeding) willen we u zoveel mogelijk betrekken. Hierover kunt u het beste overleggen met de verpleegkundige die voor uw kind zorgt. 

Soms is de mogelijkheid van het verzorgen nog niet aanwezig omdat uw kind te ziek is. Dan zijn er andere manieren die u kunt gebruiken om contact met uw kind te hebben. Naast alle techniek rondom uw kind vinden wij dit ook heel belangrijk, voor u als ouder, maar zeker ook voor uw kind. Als basis gebruiken wij de methode van ontwikkelingsgerichte zorg: samen met de verpleegkundige die voor uw kind zorgt, leert u naar uw kind en uw kinds behoeftes te kijken, zodat u daarop kunt reageren.

We stimuleren het geven van borstvoeding aan pasgeborenen. De samenstelling van borstvoeding is zodanig dat het vrijwel alle voedingstoffen bevat die uw kind nodig heeft. Bovendien bevat het afweerstoffen en andere stoffen die uw kind tegen ziekten en infecties beschermen en is moedermelk makkelijk verteerbaar. Vanzelfsprekend respecteren we uw keuze!
Als u borstvoeding wilt geven, zal het misschien enige tijd duren voordat uw kind zelf (volledig) aan de borst kan drinken. Bij zieke of te vroeg geboren kinderen geven we in het begin geen of weinig voeding. Meestal geven we de voeding (deels) via een maagsonde, omdat de kinderen niet alle voeding zelf kunnen drinken. Het is daarom van belang dat u vanaf het begin gaat afkolven. Wij kunnen de afgekolfde moedermelk dan gegeven. Als uw kind nog helemaal geen voeding mag hebben kan de afgekolfde melk ingevroren worden.

Onvoldoende moedermelk?
Hebt u (tijdelijk) onvoldoende moedermelk en bent u bevallen voor de 30ste zwangerschapsweek of is uw kind lichter dan 1000 gram? Dan vragen wij u om toestemming voor het gebruik van donormelk. Valt u kind niet binnen deze criteria en wilt u geen borstvoeding geven? Dan krijgt uw kind de reguliere standaard zuigelingenvoeding, tenzij de arts anders voorschrijft. 

Kolven
Op de NICU zijn meerdere elektrische kolfapparaten beschikbaar. Op de gang zijn er twee kolfkamers. Zolang u opgenomen bent, krijgt u van de verpleegkundige van de Kraamafdeling een kolfsetje wat u 24 uur kunt gebruiken. Wanneer u naar huis gaat is het de bedoeling dat u een kolfsetje koopt bij de firma waar u uw kolfapparaat huurt. Dit kolfsetje is meerdere keren te gebruiken. U kunt het thuis uitkoken. U krijgt flesjes en stickers van de verpleegkundige om de afgekolfde melk in te bewaren. Als uw kind in staat is zelf aan de borst te drinken, helpen wij u helpen bij het aanleggen. In het ziekenhuis is het huren van een kolf mogelijk via MYPUMP. 

Borstvoedingsproblemen
Onze verpleegkundigen hebben een scholing gevolgd over borstvoeding. Ook hebben we borstvoedingsdeskundigen in huis. Bij vragen of borstvoedingsproblemen kunnen zij meedenken en /of meekijken. Zo nodig kunnen we een lactatiekundige  inschakelen.  

Voor eten en drinken kunt u terecht in één van onze restaurants.

Tegenover de NICU is er een Ouderkamer. Dit is een ruimte waarin u zich als ouder even kunt terugtrekken op ieder gewenst moment van de dag. Samen met elkaar of met familieleden kunt u hier een kopje thee of koffie drinken.  

Ook kunt u ook terecht in de Ronald McDonald Huiskamer. 

Als u stilte zoekt of even tot uzelf wilt komen, kunt u terecht in ons Stiltecentrum. Deze plek biedt dag en nacht ruimte voor rust, bezinning of gebed. Er is een islamitische gebedsruimte aanwezig. 

Wanneer uw kind langere tijd opgenomen moet worden en u woont ver van het WKZ vandaan, dan kunt u in het Ronald McDonald Huis logeren (gelegen naast het WKZ), zodat u in de buurt bent van uw kind. Het aantal plaatsen is echter beperkt en er zijn kosten aan verbonden. Sommige verzekeringsmaatschappijen vergoeden deze kosten, andere niet. Informeer hiernaar bij uw zorgverzekeraar. 

Wij verzoeken u waardevolle bezittingen zo veel mogelijk thuis te laten. Hebt u toch waardevolle spullen bij u? Dan kunt u deze opbergen in de kluisjes in de gang bij de Ouderkamer. 

Bij verlies van eigendommen kunt u bij de receptie van het WKZ informeren of het daar als gevonden is aangemeld. Wij wijzen u erop dat de raad van bestuur van het ziekenhuis niet aansprakelijk is voor verlies of diefstal van uw eigendommen. Als (door een ziekenhuismedewerker) schade wordt toegebracht aan eigendommen van u of uw kind, kunt u dit aan het hoofd zorgeenheid van de afdeling melden. Deze beoordeelt of u een schadevergoeding kunt krijgen.

Als uw kind is opgenomen op de NICU is het gescheiden van u als ouders en/of verzorger(s). Dit is noodzakelijk, maar niet natuurlijk. Hierdoor wordt het hechtingsproces tussen u en uw kind verstoord. Buidelen is een unieke methode om het hechtingsproces toch tot stand te brengen. Lees meer over buidelen.

Een ‘dagboek’ van uw kind geeft u achteraf een beeld van de opnameperiode op onze afdeling. In het dagboek kunt u, naar behoefte, de bijzondere dingen die u meemaakt met uw kind noteren en eventueel illustreren met foto’s en dergelijke. Het is ook mogelijk om bezoekers een stukje te laten schrijven over hun kennismaking met uw kind. Wanneer de verpleegkundigen in de gelegenheid zijn, schrijven zij ook een stukje over de verzorging van uw kind in het dagboekje.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat stoffen knuffels de kans op een infectie vergroten door de snelle groei van bacteriën in de knuffels. In overleg met de afdeling Ziekenhuishygiëne hebben we daarom besloten dat we op de afdeling Neonatologie geen knuffels toestaan. Wel is het mogelijk om een doekje, liefst van glad materiaal, maar zonder knuffelkop erop bij uw kind te leggen. Deze moet dagelijks verschoond worden. U kunt ook gebruikmaken van een geurdoekje: u draagt een spuugdoekje tegen uw lichaam aan en legt deze daarna bij uw kind. Uw kind zal uw geur ruiken en herkenning en vertrouwdheid ervaren. Ook geurdoekjes moeten dagelijks worden verschoond.

In overleg met de verpleegkundige is het toegestaan om zelf beddengoed en/of kleding mee te nemen voor uw kind. We kunnen eigen gekleurde hydrofiele doeken gebruiken als beddengoed. De lichamelijke conditie van uw kind bepaalt of en zo ja welke kleding uw kind aan mag. Wij vragen u om de hydrofiele doeken en kleding voor gebruik thuis eerst te wassen. Gebruik hierbij geen wasverzachter. Hier vindt u de wasvoorschriften voor de neonatologie.

Voor een zieke of te vroeg geboren baby kan een fopspeen een troostmiddel zijn. Als ouder bent u niet 24 uur per dag aanwezig. Daarom gebruiken wij mogelijk een fopspeen als u kind onrustig is en we uw kind niet op een andere manier kunnen troosten. Wilt u dit liever niet? Geef dit dan aan bij de verpleegkundige. Het is dan wel raadzaam om samen te zoeken naar mogelijke alternatieven. Op de afdeling hebben we speciale fopspenen voor te vroeg geboren baby’s. Wilt u zelf een fopspeen aanschaffen? Dan kan de verpleegkundige u eventueel advies geven.

De couveuseperiode is een spannende tijd met veel nieuwe indrukken, niet alleen voor u als ouders of verzorgers, maar ook voor de andere kinderen in het gezin. Broertjes en zusjes zien hun moeder minder vaak en voelen dat er iets aan de hand is. 

Wanneer broertjes en zusjes nog geen waterpokken hebben gehad, mogen zij niet op bezoek komen bij de baby in de couveuse en is het voor ouders nog moeilijker om uit te leggen wat er speelt. 

Er zijn verschillende manieren om broertjes en zusjes bij hun pasgeboren broertje of zusje te betrekken: 

• Een tekening te laten maken voor op de couveuse
• Samen een liedje te zingen voor het nieuwe broertje of zusje
• Een video-opname van de pasgeboren baby te maken en samen te bekijken
• Boekjes voor te lezen over pasgeboren broertje of zusje
• Spelen met een pop (luier aan, flesje geven, etc.)

Op de kamer van uw kind kunt u diverse apparatuur aantreffen die we gebruiken om kind goed te kunnen observeren en behandelen. Hieronder leest u meer over de meest voorkomende apparaten. 

Couveuse
Op de NICU leggen we uw kind in een couveuse, open bed, warmtewieg of in een normale wieg. De keuze maken we op grond van de grootte, de temperatuur, de observatiebehoefte en de behandeling van uw kind. 

Monitor
Via de monitor die naast de couveuse of het bedje van uw kind hangt, kunnen we de hartslag, ademhaling, bloeddruk, zuurstofverzadiging in het bloed en de temperatuur van uw kind bewaken. Dit gebeurt als volgt:

• Voor de bewaking van de hartslag en ademhaling krijgt uw kind drie elektrodes (plakkers) op de borst. 
• Voor de bewaking van de zuurstofverzadiging in het bloed krijgt uw kind een plakker met een rood lampje (infrarood licht) om de voet of hand. 
• Voor het meten van de temperatuur plaatsen we een thermometer tegen de huid aan. 
• Voor het meten van de bloeddruk plaatsen we een band om de arm of het been van uw kind of een infuus in de slagader. Op dit infuus zit dan tevens een systeem om makkelijk bloed af te kunnen nemen. 

Infuuspompen
Om voedingsstoffen en vocht toe te dienen direct in de bloedbaan, als uw kind nog geen of niet voldoende melkvoeding krijgt, gebruiken we infuuspompen. Bovendien kunnen we via de infuuspompen medicijnen toedienen. 

Apparatuur voor ademhalingsondersteuning
Er zijn verschillende mogelijke apparaten voor ademhalingsondersteuning: 

• Flowsnor (of low flow): een milde vorm van ademhalingsondersteuning waarbij voortdurend een kleine hoeveelheid lucht (en zuurstof) in de neus wordt geblazen. 
• Optiflow: ademhalingsondersteuning waarbij voortdurend een aantal liters bevochtigde en verwarmde lucht (en zuurstof) in de neus wordt geblazen. Bij Optiflow kunnen we meer liters lucht geven dan met de flowsnor. 
• CPAP (continuous positive airway pressure): een methode waarbij door een continue luchtstroom via een kapje of prong (sprietjes in neus) met een bepaalde druk de ademhaling wordt ondersteund, waardoor de longen beter ontplooid blijven.
• nIPPV (non invasive positive pressure ventilation): werkt net als CPAP, maar voegt daar nog extra beademingsteugen aan toe waardoor de ademhaling wordt gestimuleerd. 
• Beademingsapparaat: als uw kind nog niet voldoende zelfstandig kan ademhalen met bovenstaande vormen van ondersteuning kunnen we een beademingsbuisje via de neus of mond inbrengen in de luchtpijp van uw kind. De beademingsmachine kan dan geheel of gedeeltelijk tijdelijk de ademhaling van uw kind overnemen. 

Andere veelvoorkomende apparatuur 

• CFM (Cerebral Function Monitor): een apparaat waarmee continu de hersenactiviteit wordt geregistreerd via oppervlakkig onderhuids geplaatste naaldjes in het hoofd. 
• NIRS (Near Infra Red Spectography): een apparaat waarmee de zuurstofvoorziening in de hersenen wordt gemeten.

Bij de couveuse of het bedje van uw kind is een camera bevestigd. Via een beveiligde verbinding kunt u zo tegelijk thuis en in het ziekenhuis zijn, samen naar uw kind kijken met andere gezinsleden en vrienden en in verbinding zijn met uw kind waar u ook bent.

Ga voor meer informatie naar verbinding.umcutrecht.nl of scan de QR code bij de camera. 

Voor een goede behandeling van uw kind kan het nodig zijn dat we regelmatig onderzoek doen. De arts spreekt deze onderzoeken af bij opname, tijdens de dagelijkse visite in de ochtend of als dat door een veranderde situatie van uw kind nodig is. 

Laboratoriumonderzoek
Er vindt regelmatig laboratoriumonderzoek plaats van bloed, urine of ontlasting. Bloed nemen we meestal af via een hielprik. Net voor het prikken dienen we uw kind wat sucrose (suikerwater) toe via de mond om pijn en stress tijdens het prikken te verminderen. Ook troost uzelf, de verpleegkundige of zorg assistent uw kind als het geprikt wordt en tijdens de bloedafname. Dit noemen we de ‘hands on’ methode. Het bloed kan soms ook worden afgenomen via een afnamesysteem op het infuus. Dan is pijnstilling en troosten niet nodig. Urine nemen we af via een gaasje in de luier of een plastic opvangzakje, dat we opplakken bij de uitgang van de plasbuis. Ontlasting vangen we op uit de luier. 

Röntgenonderzoek
Er worden regelmatig röntgenfoto’s gemaakt, veelal van de longen of de buik. Afhankelijk van het soort foto en de conditie van uw kind wordt de foto op de afdeling gemaakt of op de röntgenafdeling. 

Echografie
Via echografisch onderzoek verkrijgen we informatie over de toestand van de hersenen, het hart, de nieren en eventueel andere organen. Afhankelijk van de soort echo die nodig is, wordt de echo op de afdeling of op de röntgenafdeling gemaakt. 

Tijdens de opname van uw kind kan het gebeuren dat we u vragen of u uw kind wilt laten meedoen aan een wetenschappelijk onderzoek. Wetenschappelijk onderzoek is van groot belang om de zorg voor zieke pasgeborenen nu en in de toekomst te verbeteren. Neonatologie is namelijk een vakgebied dat sterk in ontwikkeling is. Aan medisch wetenschappelijk onderzoek dat de diagnostiek en/of de behandeling beïnvloedt worden strenge eisen gesteld. Het onderzoek wordt altijd vooraf goedgekeurd door de Medisch Ethische Toetsing Commissie (METC) van het UMC Utrecht en/of de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO). Deelname aan wetenschappelijk onderzoek is niet verplicht. 

Voor het anoniem verzamelen van patiëntgegevens voor wetenschappelijk onderzoek wordt u niet expliciet om toestemming gevraagd. U kunt echter wel bezwaar maken tegen het gebruik hiervan.

Als uw kind zover is hersteld dat het geen intensieve zorg meer nodig heeft, plaatsen we het over naar onze afdeling Neonatologie Medium Care (MC).

Als uw kind zover is hersteld dat het geen intensieve zorg meer nodig heeft in een academisch ziekenhuis, wordt het overgeplaatst naar een couveuseafdeling van een ziekenhuis in uw directe woonomgeving. Lees meer over de overplaatsing naar een regionaal ziekenhuis. 

Wij streven ernaar de overplaatsing van uw kind vooraf te plannen. In sommige situaties is dit niet altijd mogelijk en krijgt u op korte termijn te horen dat uw kind wordt overgeplaatst. Wij vragen uw begrip hiervoor.

In sommige gevallen vindt er nacontrole van uw kind plaatst op de polikliniek van het WKZ. Als dit nodig is, krijgt u bij overplaatsing van uw kind een afspraak mee. 

Geef altijd de juiste actuele verzekeringsgegevens aan ons door. Betreft de zorg die we verlenen verzekerde zorg? Dan sturen we de rekening rechtstreeks naar uw zorgverzekeraar. Wordt de zorg die we verlenen niet (geheel) vergoed? Dan ontvangt u een rekening van uw verzekeraar voor kosten die niet (geheel) vergoed worden. Moet u een eigen risico betalen?  Dan krijgt u van uw verzekering een rekening ter hoogte van dit eigen risico. Deze rekening moet u zelf betalen. Neem voor vragen over uw persoonlijke situatie contact op met uw zorgverzekeraar. 

Op verzoek kan de secretaresse een bewijs van opname of polikliniekbezoeken verstrekken voor de verzekering. Als u niet (of onvoldoende) verzekerd bent, heeft het ziekenhuis het recht u een voorschot te vragen op basis van de te verwachten kosten voor uw behandeling. Het UMC Utrecht heeft algemene betalingsvoorwaarden. Deze voorwaarden kunt u inzien bij de Kamer van Koophandel (vestiging Utrecht) of via Patiëntenservice.

Hebt u veel of hoge reiskosten? Dan kunt u bij uw zorgverzekeraar informeren of er een tegemoetkoming van de reiskosten mogelijk is. Hiervoor moet u soms aanvullend verzekerd zijn. Dit hangt af van de polisvoorwaarden. Ook hangt dit af van uw reisafstand huis-ziekenhuis en de duur van de opname. Meestal moet u zelf een eigen bijdrage betalen. De vergoeding vindt plaats op basis van eigen vervoer (kilometervergoeding) of het openbaar vervoer. Dit verschilt per zorgverzekeraar.
Reist u met het openbaar vervoer? Bewaar dan uw bus- en treinkaartjes. Reist u met de auto? Houd dan de data en het aantal kilometers bij die u gereden hebt en bewaar benzinebonnen.  

In sommige gevallen kunt u in aanmerking komen voor belastingaftrek met betrekking tot gemaakte kosten. Dit is onder andere afhankelijk van uw inkomen. Kijk voor meer informatie op de website van de Belastingdienst.