5 Dingen die ouders/verzorgers moeten weten over het RS-virus

Een gewone verkoudheid kan zich bij jonge kinderen snel ontwikkelen in een ernstige luchtweginfectie en benauwdheid veroorzaken. Hier vindt u de belangrijkste informatie over het RS-virus die u als ouders of verzorgers moet weten.

1. Over het RS-virus uitklapper, klik om te openen

Het RS-virus (Respiratoir Syncytieel Virus; afgekort RSV) is het meest voorkomende verkoudheidsvirus bij kinderen en is verwant aan het griepvirus. Het veroorzaakt een infectie van de luchtwegen, bronchiolitis genaamd. Het virus is zeer besmettelijk en in Nederland vooral in de wintermaanden actief. Bij een milde RS-infectie zie je symptomen van een normale verkoudheid, zoals een snotneus of hoesten, maar het virus kan – met name bij kinderen in het eerste levensjaar - ook ernstige luchtweginfecties veroorzaken zoals een longontsteking en leiden tot een ziekenhuisopname vanwege (ernstige) benauwdheidsklachten. 

2. De symptomen uitklapper, klik om te openen

De eerste symptomen van een RS-infectie zijn normale verkoudheidsverschijnselen, zoals een loopneus, hoesten en soms een beetje koorts. Het RS-virus zorgt voor slijm in de longen, waardoor het kind problemen krijgt met ademhalen. Dit kun je merken aan:

• snelle en moeilijke ademhaling (piepgeluidjes bij ademen, hijgerig naar lucht happen);
• bij inspanning (zoals de fles leeg drinken) snel vermoeid of uitgeput raken;
• bleek of grauw aanlopen;
• ingevallen borstkas;
• tekenen van uitdroging, zoals huilen zonder tranen en een droge luier gedurende 12 uur.

3. Preventiemaatregelen uitklapper, klik om te openen

Je kunt een RS-infectie niet voorkomen. Iedereen krijgt het en alle kinderen zijn er wel eens mee besmet geraakt voordat ze de leeftijd van twee jaar bereiken. Het virus verspreidt zich door hoesten, niezen en praten. Het virus kan buiten het lichaam uren overleven en wordt via de lucht of door aanraking van besmette personen of objecten overgedragen. Op plaatsen waar veel mensen komen, zoals wachtkamers en kinderdagverblijven, is de kans om met het virus in aanraking te komen groot.

U kunt wel maatregelen treffen om de kans op RS-besmetting van een baby in zijn eerste drie tot zes levensmaanden te beperken door:

• de baby zo veel mogelijk uit de buurt te houden van verkouden mensen;
• de baby alleen met goed gewassen handen aan te (laten) raken;
• niet te roken in de buurt van de baby;

4. Kwetsbare groepen uitklapper, klik om te openen

Baby’s hebben in hun eerste levensjaar veel meer kans op een ernstiger verloop van de infectie dan oudere kinderen en volwassenen, omdat hun lichaam nog niet voldoende afweerstoffen heeft opgebouwd. Uit onderzoek blijkt dat 10% van alle kinderen in Nederland een arts bezoekt vanwege RS-infectie. 1% van alle kinderen belandt zelfs in het ziekenhuis, waarvan 10% op de Intensive Care.

Gezonde en ‘op tijd geboren’ kinderen lopen het minste risico lopen op ernstige infectie. Bepaalde groepen baby’s hebben echter een aanzienlijk grotere kans op een ernstige infectie: 

• vroeggeboren baby’s (< 37 weken)
• baby’s met een aangeboren hartafwijking of chronische longaandoening
• baby’s met Down Syndroom

5. Risicofactoren uitklapper, klik om te openen

Er zijn risicofactoren die, in meer of mindere mate, een rol spelen bij de kans op een ernstige RS-virusinfectie, zoals:

• de geboortemaand (augustus-februari);                                          
• de aanwezigheid van oudere broertjes/zusjes in het gezin;
• blootstelling van de baby aan sigarettenrook;
• een erfelijke aanleg voor astma, eczeem en/of hooikoorts.

De piek van ernstige infectie ligt bij baby’s die twee maanden oud zijn. Na de derde levensmaand neemt het risico snel af. Baby’s die vlak vóór of tijdens het RS-seizoen worden geboren lopen daarom aanzienlijk meer risico. Oudere broertjes of zusjes kunnen een besmettingsbron zijn voor het pasgeboren kind, omdat scholen en kinderdagverblijven grote besmettingshaarden zijn.