Syndroom van Alagille
Het syndroom van Alagille is een zeldzame ziekte. Het kan meerdere orgaansystemen van het lichaam aantasten, waaronder de lever, het hart, het skelet, de ogen en de nieren. De specifieke symptomen en de ernst van het syndroom van Alagille kunnen sterk variëren van persoon tot persoon, zelfs binnen dezelfde familie. Sommige mensen hebben milde vormen van de aandoening, terwijl anderen ernstigere vormen hebben.
De meeste mensen met het syndroom van Alagille hebben mutaties in één kopie van het JAG1-gen. Een klein percentage (minder dan 1 procent) heeft mutaties in het NOTCH2-gen. Deze mutaties worden autosomaal dominant overgeërfd; in ongeveer de helft van de gevallen ontstaat de mutatie echter spontaan (“de novo”) en is deze niet geërfd van een ouder. De geschatte incidentie van ALGS ligt tussen 1 op 30.000 en 1 op 70.000, zonder verschil tussen mannen en vrouwen.
De video in het Engels geeft een duidelijke geanimeerde uitleg van het Alagille-syndroom.
Symptomen uitklapper, klik om te openen
Veelvoorkomende symptomen, die vaak in de eerste drie levensmaanden ontstaan, zijn onder andere een verminderde galafvoer uit de lever (cholestase), vitamine tekorten (A, D, E, K), geelverkleuring van huid en slijmvliezen (geelzucht), slechte gewichtstoename en lengtegroei, ernstige jeuk (pruritus) en bleke/ ontkleurde brijige ontlasting.
Andere symptomen kunnen zijn: hartruis bij aangeboren hartafwijkingen, afwijkingen aan de wervelkolom, vaatafwijkingen, verhoogde bloedingsneiging, verdikking van de rand van het hoornvlies (posterior embryotoxon) en specifieke gelaatstrekken.
Hoe ernstig is het?
Dat verschilt per persoon:
- Sommige mensen hebben milde klachten en kunnen een normaal leven leiden
- Anderen hebben ernstigere problemen
Er zijn ook veel mensen met deze ziekte die volwassen worden en een goed leven hebben.
Is het syndroom van Alagille levensbeperkend of levensbedreigend?
Het syndroom van Alagille kan zowel levensbedreigend als levensbeperkend zijn, afhankelijk van de ernst en welke organen zijn aangetast. De ernst verschilt sterk per patiënt, waardoor vergelijking met anderen niet zinvol is.
- Levensbedreigende situaties kunnen ontstaan door ernstige hartafwijkingen, hersenbloedingen, leverkanker of risico’s van operaties zoals een levertransplantatie.
- Levensbeperkende klachten kunnen onder meer zijn: chronische jeuk, vermoeidheid, groeiachterstand, zwakte, nierproblemen en botafwijkingen.
Belangrijk is dat er ook veel volwassenen met Alagille zijn die een goed en lang leven leiden, vaak met gezinnen en carrières.
Welke orgaansystemen kunnen betrokken zijn?
Niet elke patiënt heeft alle symptomen. Mogelijke kenmerken zijn:
- Gelaat: driehoekig gezicht, breed voorhoofd, puntige kin, diepliggende ogen
- Lever: verminderde hoeveelheid galgangen, vergrote lever/milt, geelzucht
- Hart: vernauwing van longslagaders, hartafwijkingen zoals tetralogie van Fallot
- Skelet: vlindervormige wervels, afwijkingen van botten in armen/handen
- Ogen: posterior embryotoxon
- Nieren: structurele en functionele afwijkingen
- Bloedvaten: afwijkingen in hersen- en andere bloedvaten
Andere mogelijke problemen zijn onder meer afweerstoornissen, verlate puberteit, leer- en -gedragsproblemen, schildklierproblemen, verhoogde bloedingsneiging, vermoeidheid, gehoorproblemen, psychische klachten en groeiachterstand.
Vanwege de verhoogde bloedingsneiging wordt laagdrempelig geadviseerd om bij een trauma van het hoofd beeldvorming (CT-scan) van het hoofd te maken, vanwege de verhoogde kans op een bloeding in het hoofd.
Hieronder staat een uitgebreidere lijst van mogelijke betrokkenheid van orgaansystemen. Dit betekent niet dat een patiënt met Alagille al deze kenmerken hoeft te hebben.
Gezichtskenmerken
Gezichtskenmerken kunnen een driehoekig gezicht omvatten met een breed en prominent voorhoofd en een kleine, puntige kin. Ook kunnen dieper liggende ogen worden waargenomen en een wat bredere neus.
Leverafwijkingen
Leverafwijkingen kunnen een vermindering van de intra-hepatische galgangen omvatten, ook wel galgang hypoplasie genoemd, hepatomegalie, cholestatische geelzucht, splenomegalie, progressieve leverfibrose en portale hypertensie.
Hartafwijkingen
Hartafwijkingen kunnen minstens één of meerdere van de volgende bevindingen omvatten: perifere pulmonale arteriestenose en/of hypoplasie, rechtszijdige/linkszijdige of zowel links- als rechtszijdige afwijkingen, hartgeruis, of complexe intracardiale afwijkingen zoals tetralogie van Fallot (TOF) en valvulaire/supravalvulaire aortastenose.
Skeletafwijkingen
Skeletafwijkingen kunnen vlinderwervels omvatten (de meest voorkomende skeletafwijking), verkorting van de radius, ulna en vingerkootjes, en andere afwijkingen van de bovenste ledematen en ribben.
Oogafwijkingen
Oogafwijkingen kunnen posterior embryotoxon omvatten, de meest voorkomende oogafwijking die het zicht niet belemmert. Andere bevindingen kunnen Axenfeld-anomalie, retinitis pigmentosa, en andere afwijkingen van de pupil, oogzenuw, hoornvlies, iris en/of netvlies omvatten.
Nierafwijkingen
Nierafwijkingen kunnen zowel structurele als functionele nierafwijkingen omvatten. Dit kan cystische en structurele misvormingen omvatten, zoals nierdysplasie, cysten, mono-nier, hoefijzernier en/of dubbele ureter. Andere bevindingen kunnen renale tubulaire acidose, mesangiolipidosis, osteopathie, renale arteriestenose, midaorta-syndroom, hypertensie, glomerulopathie, tubulopathie en hyperkaliëmie omvatten.
Vaatafwijkingen
Vaatafwijkingen kunnen intracraniële en systemische afwijkingen omvatten, zoals stenose van de interne halsslagader (a. carotis interna), aneurysma van de a. cerebri media en basilaris slagader, moyamoya-ziekte, en bloedingen in de schedel of in de subduraal-, epiduraal- of subarachnoïdale ruimte.
Overige bevindingen
Overige bevindingen kunnen immuun-regulatiestoornissen, schildklier- en/of bijschildklier ziekte, KNO problemen (gehoorproblemen), hoge bloeddruk, slechte gewichtsgroei, gedrag/ontwikkelingsproblemen en psychische problemen zoals depressie, verhoogde bloedingsneiging, verhoogde intra-craniele (hersen) druk, kleine lengte, vertraagde puberteit en hepato-pulmonaal syndroom omvatten.
Oorzaken uitklapper, klik om te openen
Is het syndroom van Alagille erfelijk?
Het syndroom van Alagille is een autosomaal dominante aandoening. Minder dan de helft van de patiënten heeft een familiegeschiedenis met ALGS. In die gevallen blijken vaak ouders of andere familieleden de aandoening ook te hebben, soms pas na diagnose bij een familielid.
Meer dan de helft van de gevallen ontstaat door nieuwe mutaties; 50–70% van de JAG1-mutaties is “de novo” en niet aanwezig bij de ouders.
Onderzoek en diagnose uitklapper, klik om te openen
De diagnose kan lastig zijn omdat de symptomen sterk verschillen. Een klinische diagnose kan worden gesteld wanneer 4 van de 7 orgaansystemen zijn aangedaan: vaatstelsel, ogen, gezicht, skelet, hart, lever en nieren.
Volgens recente richtlijnen kan de diagnose ook worden gesteld via genetisch onderzoek (JAG1 of NOTCH2) in combinatie met 1 klinisch kenmerk of indien het genetisch defect ook aanwezig is bij een familielid met een bewezen syndroom van Alagille.
Behandeling uitklapper, klik om te openen
De behandeling bij leverproblemen richt zich op het verbeteren van de galafvoer en het bevorderen van een gezonde lichamelijke ontwikkeling. Andere behandelingen zijn gericht op het verlichten van symptomen zoals bijvoorbeeld jeuk.
Er is geen genezing, maar er zijn wel behandelingen om klachten te verminderen:
- Medicijnen tegen jeuk of een galstoma
- Extra vitamines in verband met verminderde opname
- Extra voedingssupplementen zoals sondevoeding en/ of MCT vetten
- Bloeddrukverlagers bij nierproblemen
- Psychologische hulp/ ondersteuning school
- Soms is een levertransplantatie nodig
Behandeling van hartproblemen hangt af van het type hartafwijking. De behandeling van hartproblemen is belangrijk en met name bij patiënten die mogelijk een levertransplantatie nodig hebben essentieel.
Als er neurologische klachten zijn door afwijkingen aan de hersenvaten wordt behandeling ingezet afhankelijk van de klachten en de bevindingen op de scans. Bij kinderen vanaf 8 jaar zonder klachten kan worden overwogen om een MRI scan van de hersenen te maken om te onderzoeken of er vaatafwijkingen zijn.
Is er een genezing voor het Alagille-syndroom?
Er bestaat momenteel geen genezende behandeling voor ALGS.
Meer weten uitklapper, klik om te openen
Wat hoort er bij dit ziektebeeld
Zorgkosten
Meer over zorgkostenContact uitklapper, klik om te openen
Als u een afspraak wilt maken op de polikliniek hebt u een verwijzing nodig van uw huisarts of specialist.
Polikliniek Alagille-polikliniek
De afdeling is bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 08.00 tot 17.00 uur.