Wij zijn onze website aan het vernieuwen.

Ontdekt u nog een pagina die niet klopt of hebt u een goede suggestie, laat het ons dan weten via webmedia@umcutrecht.nl.

Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website toont video’s van o.a. YouTube. Dergelijke partijen plaatsen cookies (third party cookies). Als u deze cookies niet wilt kunt u dat hier aangeven. Lees meer over het cookiebeleid.

afweerstoornissen

Kinderen die een afweerstoornis hebben zijn vaak ziek. Ze zijn vatbaarder voor infecties en deze infecties zijn moeilijker te genezen. Hiernaast hebben ze vaker een auto-immuunziekten.

Symptomen van Afweerstoornissen

Alarmsignalen

Dat jonge kinderen vatbaar zijn voor virussen is normaal. Ze pikken op de crèche of peuterspeelzaal snel een verkoudheid of griep op. Hun immuunsysteem moet nog rijpen. Bij kinderen met een (aangeboren) afweerstoornis is er iets anders aan de hand en zijn de verschijnselen vaak veel ernstiger.

De tien alarmsignalen voor een afweerstoornis zijn:

  • vier of meer oorontstekingen binnen een jaar
  • twee of meer serieuze kaakholte- of neusbijholteontstekingen binnen een jaar
  • twee of meer maanden achter elkaar antibiotica gebruiken met weinig effect
  • twee of meer longontstekingen binnen een jaar
  • bij baby’s: een groeiachterstand of een te laag gewicht
  • herhaalde abcessen diep in de huid of in de organen
  • hardnekkige schimmelinfecties (spruw) in de mond of op de huid
  • antibiotica via een infuus nodig hebben om van een infectie te genezen
  • twee of meer ernstige infecties, bijvoorbeeld hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging
  • een afweerstoornis in de familie

Meer over afweerstoornissen

Het afweersysteem

Een gezond lichaam heeft goede beschermingsmechanismen tegen ziekmakers, zoals virussen en bacteriën. Dit soort ‘indringers’ wordt snel onschadelijk gemaakt. Een groot aantal organen en cellen werkt mee om de weerstand op peil te houden. Vooral de milt, de lymfeklieren en de witte bloedcellen zijn belangrijk voor een sterk afweersysteem. Werken onderdelen van het afweersysteem niet goed, dan heeft het kind een afweerstoornis.

Kinderen met een afweerstoornis zijn erg vaak ziek. Als ze ziek zijn, verloopt de ziekte vaak heftiger en is moeilijker te genezen. Gelukkig zijn afweerstoornissen bij kinderen zeldzaam.

Er zijn veel soorten afweerstoornissen, die in ernst en verschijnselen sterk kunnen verschillen. Zo kunnen problemen met de aanmaak van antistoffen een afweerstoornis veroorzaken, maar ook problemen bij het opruimen van virussen en schimmels. Ook regulatiestoornissen van het immuunsysteem en auto-immuunziekten komen voor.

Een overzicht van de belangrijkste ziektebeelden bij kinderen:

Afweerstoornissen en het WKZ

Het WKZ behandelt in combinatie met het UMC Utrecht 300 kinderen met afweerstoornissen.

Omdat bij kinderen met zeldzame erfelijke afweerstoornissen het stellen van de diagnose lang kan duren, heeft het UMC Utrecht een methode ontwikkeld om de erfelijke oorzaken van afweerstoornissen sneller op te sporen. Kinderen met zeldzame immuunziekten moeten hierdoor eerder de juiste behandeling krijgen. Met de nieuwe methode worden tegelijkertijd 190 genen bekeken die afweerstoornissen kunnen veroorzaken, waardoor sneller de juiste diagnose gesteld kan worden.

Oorzaak Afweerstoornissen

Bij jonge kinderen gaat het bijna altijd om een aangeboren afweerstoornis. Maar afweerstoornissen kunnen ook later in het leven ontstaan. Een bekend voorbeeld van een verworven afweerstoornis is aids, maar deze afweerstoornis berust op een infectie. De ziekte CVID is een ander voorbeeld van een afweerstoornis die regelmatig pas op volwassen leeftijd ontstaat.

Een aangeboren afweerstoornissen (primaire immuundeficiënties, PI) kunnen onstaan door:

  • erfelijke aandoeningen
  • problemen tijdens de zwangerschap

Op latere leeftijd kunnen afweerstoornissen kunnen ontstaan door:

  • ziekte (bijvoorbeeld leukemie)
  • een infectie (bijvoorbeeld ziekte van Pfeiffer)
  • medicijnen die het afweersysteem onderdrukken
  • chemotherapie bij kanker
  • een operatie of ongeval (bijvoorbeeld beschadiging of verwijdering van de milt)
  • HIV
  • contact met schadelijke stoffen
  • een verworven afwijking in het afweersysteem zelf 

Onderzoek en diagnose

Diagnose aangeboren afweerstoornis

Bij kinderen met zeldzame erfelijke afweerstoornissen kan het stellen van de diagnose soms  lang duren, maar meestal is er snel duidelijkheid. Er worden verschillende bloedtesten uitgevoerd. In het UMC Utrecht en het WKZ zijn alle technieken beschikbaar om afweerstoornissen op te sporen.

Daarnaast heeft het UMC Utrecht een methode ontwikkeld waarbij tegelijkertijd 190 genen bekeken worden die afweerstoornissen kunnen veroorzaken. Als een van deze genen de ziekte veroorzaakt, weten de artsen, de ouders en de patiënt dus meteen om welke ziekte het gaat.

Diagnoseproblemen met de aanmaak van antistoffen

Als de dokter wil onderzoeken of er voldoende antistoffen in het bloed zijn, kijkt hij naar diverse typen antistoffen in het bloed (IgM, IgA en IgG). Ook controleert hij of er na een of meer vaccinaties voldoende antistoffen zijn aangemaakt. Zo kan hij zien of het afweersysteem goed werkt.

Diagnostisch onderzoek bij afweerstoornissen

  • Een bloedonderzoek geeft meer duidelijkheid over de aard en het type afweerstoornis.
  • Een erfelijkheidsonderzoek richt zich op genetische oorzaken van de afweerstoornis.
  • Een beeldvormend onderzoek geeft inzicht in een eventuele bijkomende ziekte, bijvoorbeeld in de longen of de darmen

Behandeling van Afweerstoornissen

Afhankelijk van de afweerstoornis, zijn er meerdere behandelingen die mogelijk zijn.

Vooruitzichten

Hoe de vooruitzichten zijn voor een kind met een afweerstoornis, is heel verschillend. Als ze de juiste medicijnen krijgen hebben veel kinderen niet veel last van hun ziekte. Deze medicijnen moeten langdurig gebruikt worden. Sommige kinderen blijven toch ziek, ondanks gebruik van deze medicijnen. In enkele gevallen is  stamceltransplantatie noodzakelijk. 

Wat u zelf kunt doen

Leefregels

  • zorg dat uw kind gezond eet
  • houd het huis goed schoon
  • zorg voor een goede persoonlijke hygiëne
  • was regelmatig uw handen en laat uw kind hetzelfde doen
  • voorkom voedselvergiftiging door het voedsel goed te koken
  • vermijd zoveel mogelijk het contact met mensen die een infectieziekte hebben
  • rook niet en houd het huis rookvrij

Meer informatie

Voorlichting en begeleiding van uw kind

Meisje.jpg

Uw kind voorbereiden

Ieder kind is anders en daarmee ook de voorbereiding. Uitgangspunt bij een goede voorbereiding is dat uw kind zich straks zoveel mogelijk op zijn gemak voelt bij ons.   

WKZ-kind-website.jpg

WKZ-kindersite

Wilt uw kind zien hoe het WKZ eruitziet, of meer weten over een onderzoek, behandeling of ziekte? Op de WKZ-kindersite staat deze informatie voor kinderen en jongeren. 

Relevante links

Kijk voor meer informatie over afweerstoornissen op de volgende websites:

Ziekte

Behandeling

Emotionele gevolgen

Een chronische ziekte hebben heeft altijd een impact op een kind. Kinderen met afweerstoornissen kunnen hiervoor psychologische ondersteuning krijgen. Er is ook begeleiding voor hun ouders.

Hebt U vragen ?

Heeft u vragen of wilt u een afspraak maken? Neem dan contact op met de polikliniek immunologie.

088 75540 75

Maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 16.30 uur. 

Adres

Wilhelmina Kinderziekenhuis (UMC Utrecht)
Polikliniek Immunologie en reumatologie

Lundlaan 6
3584EA Utrecht

Postadres

Huispostnummer KH 01.412.1
Postbus 85090
3508 AB Utrecht

Centrum

Polikliniek

Verpleegafdeling

Up