Wat is het juiste moment voor een steunhart?
Volgende week is het de Nationale Hartfalenweek, waarin extra aandacht wordt gevraagd voor hartfalen. Wanneer iemand ernstig hartfalen heeft, kan een steunhart de pompfunctie van het hart deels overnemen. In de praktijk krijgen patiënten dit vaak pas als ze al ernstig ziek in het ziekenhuis liggen. De vraag is of dat niet te laat is. Het TEAM-HF-onderzoek van Linda van Laake onderzoekt daarom wat het optimale moment van plaatsing is.
“Je kunt de laatste fase van hartfalen vergelijken met iemand die langs een klif loopt,” legt hoogleraar cardiologie Linda van Laake van het UMC Utrecht uit. “Dat gaat lange tijd goed, maar op een gegeven moment valt iemand.” Het probleem is dat artsen moeilijk kunnen voorspellen wanneer dat moment komt. “Zodra iemand valt, proberen we hem op te vangen met een steunhart of eventueel een harttransplantatie. Maar soms ben je dan net te laat.”
Zorg voor je hart: herken hartfalen op tijd >
Toch wordt een steunhart niet standaard eerder geplaatst. Dit komt omdat het ook veel impact heeft op het leven van de ontvanger. “Je kunt bijvoorbeeld niet meer zwemmen, en er zijn risico’s op complicaties. Als het niet nodig is, wil je die risico’s natuurlijk vermijden.”
Melvin (27) kreeg een steunhart
Door hartfalen kreeg beroepsmilitair Melvin (27) een steunhart (LVAD), een apparaat dat zijn leven enorm veranderde.
“Inmiddels kan ik bijna alles weer wat ik voorheen deed, hoewel met aanpassingen. Ik probeer daarom te focussen op wat ik nog wel kan, niet op wat niet meer mogelijk is."
Meten is weten
Op dit moment wordt de beslissing voor een steunhart vooral gebaseerd op de symptomen van de patiënt. “Dat is eigenlijk best gek,” benadrukt Linda. “Bij cholesterol wacht je ook niet tot iemand voelt dat het te hoog is. Je meet het, en als het te hoog is, grijp je in.”
Daarom willen de onderzoekers van het TEAM-HF onderzoek deze beslissing beter onderbouwen met objectieve gegevens. Hiervoor gaan ze de druk in de longslagader meten met een klein, achtvormig draadje. “Omdat de longslagader direct in contact staat met het hart, zien we dat de druk stijgt als het slechter gaat met het hart. We denken dat een langdurig hoge druk een juist moment kan zijn om een steunhart te plaatsen.”
Bewijs voor het steunhart
Om deze hypothese te onderzoeken worden patiënten door loting verdeeld. De één krijgt medicijnen en verloopt daarmee het normale traject. De ander krijgt een steunhart bij langdurige hoge druk in de longslagader. Hiermee kunnen de onderzoekers bepalen of het eerder plaatsen van een steunhart ook daadwerkelijk beter is voor de patiënt.
Dit is de eerste gerandomiseerde studie naar de behandeling van ernstig hartfalen in Nederland, omdat dit soort onderzoek binnen de chirurgie lastig is. “Bij medicatie is het relatief makkelijk om te testen en vergelijken. Maar bij ingrepen met zo’n grote impact op overleving en kwaliteit van leven is het lastiger om patiënten willekeurig wel of geen behandeling te geven.”
TEAM-HF-klinisch onderzoek
De TEAM-HF-studie onderzoekt wat het beste moment is om een steunhart te plaatsen bij ernstig hartfalen. De helft van de patiënten krijgt een steunhart, de andere helft krijgt de standaardbehandeling met medicijnen. Onderzoekers kijken of patiënten met een steunhart langer leven en zich beter voelen. Ook wordt onderzocht of een meetsysteem kan helpen om verslechtering van hartfalen eerder te signaleren.
Wilt u meedoen aan deze studie?
Meld u aan door te mailen naar researchdhl@umcutrecht.nl
Op tijd plaatsen en doorverwijzen
Linda hoopt dat artsen in de toekomst beter kunnen bepalen wanneer een steunhart nodig is. De druk in de longslagader kan daarbij ook helpen als marker voor tijdige doorverwijzing naar het UMC Utrecht. “Het late stadium van hartfalen is lastig te herkennen als je het niet dagelijks ziet,” legt ze uit. “Zo’n objectieve maat kan cardiologen in het hele land helpen om patiënten op tijd door te sturen naar een centrum voor ernstig hartfalen, zoals Utrecht.”
Veelgestelde vragen
Wanneer krijg je een steunhart?
Een steunhart wordt geplaatst bij ernstig hartfalen, wanneer medicijnen onvoldoende helpen en het hart het bloed niet meer goed rondpompt. Niet alle patiënten komen in aanmerking voor een steunhart. Dit heeft te maken met de vorm van hartfalen en de conditie van de patiënt.
Wat is het verschil tussen een steunhart en een harttransplantatie?
Een steunhart ondersteunt of neemt het pompen van de linkerhartkamer over. Bij een harttransplantatie wordt het hart vervangen door een donorhart.
Wat zijn de risico’s van een steunhart?
Mogelijke risico’s zijn infecties, bloedingen, trombose en rechterhartfalen. Ook zijn er beperkingen in het dagelijks leven.
Kun je leven met een steunhart?
Ja, veel mensen leven langere tijd met een steunhart, maar het vraagt aanpassingen in het dagelijks leven.
Waarom wordt niet iedereen eerder behandeld?
Omdat een steunhart ook risico’s heeft, willen artsen zeker weten dat de voordelen groter zijn dan de nadelen.
Wat onderzoekt TEAM-HF precies?
TEAM-HF onderzoekt of metingen van de longslagaderdruk kunnen helpen om het beste moment voor een steunhart te bepalen.
Topzorg bij hart- en longoperaties
In UMC Utrecht combineren we jarenlange expertise met de nieuwste, minimaal belastende operatietechnieken. We bieden excellente zorg bij bypassoperaties, hartklepoperaties en andere cardiothoracale ingrepen. Bij ons bent u snel aan de beurt en wordt u behandeld door een gespecialiseerd team dat dagelijks complexe hart- en longoperaties uitvoert.
Transplantatie Centrum Utrecht
De specialistische teams van UMC Utrecht zijn toonaangevend in hart-, long- en niertransplantaties. We combineren jarenlange ervaring met de nieuwste behandeltechnieken voor het best mogelijke resultaat. Daarbij bieden we u persoonlijke begeleiding op maat: vanaf het eerste gesprek bereiden wij u voor op de transplantatie en op het leven erna. Zo kunt u rekenen op de beste zorg bij transplantatie.