Baby’s beter beschermen tegen RSV
RSV (Respiratoir Syncytieel-virus) is wereldwijd de belangrijkste oorzaak van luchtweginfecties bij jonge kinderen. Bij de meeste kinderen veroorzaakt het een verkoudheid, maar bij jonge baby’s kan het leiden tot ernstige ziekte met een ziekenhuisopname als gevolg. Deze winter werden er veel minder baby's met RSV opgenomen op de intensive care, mede dankzij de invoering van RSV-immunisatie in het Rijksvaccinatieprogramma. Emily Phijffer (UMC Utrecht) is een van de arts-onderzoekers die data verzamelde ter ondersteuning van dit besluit. Zij promoveerde op 12 maart.
“Een inenting van zwangere vrouwen en een prik voor baby’s kan helpen voorkomen dat baby's een levensbedreigende infectie met het RSV krijgen”, vertelt Louis Bont, kinderarts-infectioloog in het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht in 2023 toen het Europees Geneesmiddelenbureau EMA het tweede vaccin goedkeurde. De Gezondheidsraad adviseerde in 2024 om bescherming tegen het RSV op te nemen in het Rijksvaccinatieprogramma. Het ministerie van VWS nam het advies over. Sinds september 2025 krijgen pasgeborenen een prik tegen het RSV. Bij de afweging om deze strategieën te implementeren in het rijksvaccinatieprogramma speelden verschillende factoren een rol waaronder de ziektelast, vaccin veiligheid en effectiviteit, de kosteneffectiviteit en de acceptatie in de bevolking.
Bouwen op de schouders van reuzen
Dat klinkt logisch, maar veel artsen en onderzoekers in binnen- en buitenland hebben daar jaren lang aan gewerkt. Emily: “Toen ik begon met mijn promotie heb ik wel eens hardop gezegd dat alle baby’s beschermen tegen ziekte door RSV het doel is binnen onze onderzoeksgroep. Met de invoering van RSV-immunisatie in het Rijksvaccinatieprogramma is er ook echt wat veranderd voor pasgeborenen.”
Toch blijft er ook nog iets te wensen. Een RSV-inenting voor zwangere vrouwen wordt in Nederland nu nog niet standaard aangeboden. “Ons onderzoek laat zien dat de meeste zwangere vrouwen positief staan tegenover beide strategieën, maar dat zij vaker een voorkeur hebben voor vaccinatie tijdens de zwangerschap”, vertelt Emily. Het gelijktijdig aanbieden van beide opties zou mogelijk het meest kosteneffectief zijn. Bovendien zijn beide strategieën vergelijkbaar veilig en effectief.
Met oog op de dalende vaccinatiegraad in Nederland kan het helpen om zwangere vrouwen een persoonlijke keuze te bieden. “Door samen met de zorgprofessional te beslissen welke optie het beste past, kan deelname aan RSV-immunisatie mogelijk nog beter worden gewaarborgd”, zegt Emily. “In een ideale situatie wordt vaccinatie-informatie verstrekt door een getrainde zorgprofessional die ook bevoegd is om het vaccin direct toe te dienen.”
Promoveren doe je samen
Tijdens de verdediging van haar proefschrift kon Emily rekenen op haar paranimf. Dat is haar broer die zijn leven lang te maken heeft met de gevolgen van zijn handicap. “Mijn broer is belangrijk voor mij. En hij heeft mij als kind al het inzicht gegeven dat ik later een goede kinderarts wil worden. Wij hebben dit samen kunnen doen. Hierna begin ik als kinderarts in opleiding binnen het opleidingscluster van Utrecht. Voor mij voelt dat als een geweldige kans.”